Gelijk da iedereen weet, zijn der noamelijk 7 wirken van barmhartigheid. En ter stoan der moar zesse van de zevene afgebeeld. De vroage es vaneigest ‘t welkste wirk dat er nu eigentlijk mankeert. We goan îest ne kîer ulder memore opfrisse. De wirken zijn de volgende: de hongerigen spijze, de dorstigen lave, de noakten kliên, de zieke verzurge, de gevangene bezoeke, de duuje begroaven en de vrèndelinge hirbirge. Een meugelijke verkloaringe es dan de duuje begroave wiggeloaten es, omdat den eigeneere vond dat da wirk te wrîed was veur af te beelden op zijn façade en daarveure koos voor een symbolische urne boven op zijn façade.

Acht generoases leen begost Temmerman mee een fabriekske van lekkerkoeke of pijndepies (peperkoekfabriekje / Fr. > pain d’ épice). Al rap was de lekkerkoeke nie mîer d’ îenigste sneukelderije diede bij Temmerman kost krijge. Ter wierd gezocht noar êwe recepte. Gentsche sneukelderije dien nieveranst elders te vinden zijn, worden hier verkocht.

Zuu hên z’er de cuberdons of neuzekens, wippers, mokke of katrienspekke.

Madam Temmerman was uuk altijd op zoek naar vernieuwinge. Zuu kost ze een guule toafel versiere mee allemoal eetboare blomme. Prachtig van vorm en van kleur. In 1999 kreeg Francine Temmerman dabord een ‘Handsje’ van de Gentsche Sosseteit.

http://www.gentblogt.be/2006/11/25/gentsche-mokken


Sneukelinge van vroeger

Kende ze nog, de snoepkes uit den tijd van bomma ? Begin moar al te lekkeboarde!

Sneukelderije es van alle tijde, moar ter es op 50 joar tijd verschrikkelijk vele veranderd! Hedd’ al g’huurd van violetses, ulevellen, kalissenhijt, neuzekes of boterkirmelle?  Lier z’ hier kenne!


Ulevelle


Dit ambachtelijke snoepje wordt weinig meer verkocht. Het is een soort gekleurd suikerbolletje waar een smaakelement, bijv. citroenschil, aan toegevoegd is. Destijds werden de ulevellen meestal in papier verpakt met aan de binnenkant een gedicht, spreekwoord of een volkswijsheid. Leuk, lekker én leerzaam.

Ulevellen versje:


Jarig Jetje zou trakteren,

alle meisjes van de klas.

En Jetje had wat uitgekozen

waar ze zelf zo dol op was.

Ulevellen bracht ze mee,

ieder kreeg er minstens twee.

Maar jawel, een stroom vriendinnen

kwam ons Jetje tegemoet;

Met de allerbeste wensen,

werd de jarige begroet.

En ze vroegen, nog al glad,

wat of Jet in ''t zakje had.

Ulevellen, even proeven.

Eentje kwam er niet op aan!

Nog een.......... Jetjes ulevellen

gingen zoetjes naar de maan.

En de klas, een gek geval

Kreeg warempel niemandal.

Kalissenhijt, kalissestokske,

kalissebruud (A.N. Zoethout)


Kalissenhijt es de winkelnoame veur korte stukses van de wurtelstok van de Glycyrrhiza glabra. Het bevat een zoetstoffe die zuu 'n 30 tot 50 kiere zuu stirk es of suiker, moar ter moe serjeus op gekabbeld en getsjoesd worden veur de zoetigheid te proeve. Kalissenhijt (> Fr. Bois de réglisse) zoe uuk geneeskrachtige eigenschappen hèn, en de wurtel wordt gebezigd veur kruidenthee, kalissenthee of kalissewoater te moake. Die es goed veur de werkinge van de moage en de spijsverteeringe. ‘t Sap uit de wurtel wordt gebezigdt als grondstof veur ‘drop’.

Neuzekes of cuberdons


De kegelvormige snoepkes, uuk cuberdons g'hiete, zijn onlangs erkend als traditioneel Vloams streekproduct, althans de frambozenneuze, gemoakt mee gom arabiek (Arabische gom). Binst den Twîede Wereldoorlog geroaktege ‘t product nie mîer tot in Europa en woaren de cuberdons op den duur hoast in vergetelheid geroakt. ‘t Es moar vanaf 1946 dat de gom were tot in België geroaktege woardeure dat de produkse van de cuberdon heropgestart kost worde deur een aantal banketbakkers dien ulder ‘t recept rappeleerdegen. Die 'neuzen' zijn typisch van bij ons, Ge vindt ze nieveranst elders dan in België! Vès zijn ze veruit ‘t smoakelijkst. Ten es toen uuk gîen wonder da 70% nog altijd via morten en beurzen verkocht wordt! In 't Belgisch Frans is 't snoepke uuk bekend als 'chapeau de curé' (pastoorshoed). Dikkels hee 't snoepke een ruud-roze of paarsachtige kleur, een briedte van à peu pree 2,5 cm en een gewicht van 10 tot 18 gram. Den buitenkant es hard moar den inhèwd es gelatineus. De cuberdon hee een bepirkte hêwboarheid, noamelijk 3 weke. Doarachter begint den binnenkant te versuikere. Doarveure wordt de cuberdon niet geëxporteerd.



De neuzekesoorlog in Gent

De Gentse burgemeester Daniël Termont (sp.a) heeft twee verkopers van cuberdons in de hoek gezet. Tot 1 mei mogen de kemphanen hun kraam niet meer opstellen. En dat allemaal voor een snoepje dat smaakt als iets dat van een apotheker komt. (20-04-2014 - Tim F. Van der Mensbrugghe / “De Morgen”

Op de Groentenmarkt staat een lange rij aan te schuiven bij bakkerij Himschoot. De mensen komen niet voor brood, maar voor neuzekes. Nu de Neuzenoorlog weer losgebarsten is, lijken de zaken zelfs beter te draaien dan ooit.

Carl Demeestere verkoopt de paarse kegeltjes noodgedwongen vanuit het open raam van de bakkerij, want net als eeuwige rivaal Sonny Breine is hij tijdelijk zijn vergunning kwijt om met zijn kraam op de Groentenmarkt te staan. Voor Breines tearoom Pi staat niemand aan te schuiven, aan het open raam kun je enkel warme wafels bestellen.

De Neuzenoorlog sleept al drie jaar aan. In juli 2011 nam de politie het kraam van Breine in beslag na een zoveelste ruzie met Demeestere. Die laatste verklaarde toen dat Breine het niet kon verkroppen dat ze vlak naast elkaar hetzelfde product stonden te verkopen, allebei met een kar die er van ver min of meer authentiek uitziet.

Met alle toeristen die zich laten vangen aan de cuberdons zou je denken dat beide heren genoeg omzet draaien om elkaar vrolijk te negeren, maar Breine kon het volgens de lokale pers toch niet laten om zijn concurrent vorige week te bejegenen met een kopstoot.

Het circus werd burgemeester Termont te veel. Hij riep de twee bij zich, nam hun vergunning af en sprak op strenge toon: "Nog één akkefietje en jullie staan nooit meer op de Groentenmarkt!"

Dat zou niet zo erg zijn. Cuberdons zijn veel te zoet. De snoepjes zien eruit als vuile, rubberen dopjes die thuishoren in de gereedschapskoffer van een klusjesman. De neuzekes worden verkocht als echt Gents streekproduct, maar ze worden niet eens in Gent gemaakt.

Achter de twee rivaliserende verkopers zitten twee bedrijven die het bekvechten evenmin kunnen laten. Demeestere verkoopt de cuberdons van marktleider Geldhof, gevestigd in Eeklo. Geldhof noemt zijn cuberdons de échte omdat oprichter Antoine Geldhof (1925-2012) het recept destijds geleerd heeft van de kleinzoon van de oorspronkelijke uitvinder.

Roger Scheir van Confiserie 2000 zegt dat hij het recept eind jaren zeventig gevonden heeft in een ambachtelijke Gentse suikerbakkerij. Confiserie 2000 is gevestigd in Kluizen (Evergem) en levert de neuzekes die Breine verkoopt. Geldhof beschuldigde zijn kleinere concurrent er al van zijn succesproduct schaamteloos te kopiëren.

In Gent zelf is er - zover bekend - geen enkele confiserie overgebleven die nog zelf cuberdons maakt. Toch blijven oudere Gentenaars 'hun' neuzekes koesteren. Ooit zag ik een dame een demonstratie geven op de tram. Ze was in negentiende-eeuws ornaat, want ze kwam van het jaarlijkse Bal 1900. "Eerst bijt je het topje eraf", doceerde ze. Koket toonde ze het smeuïge binnenste van haar snoepje. "Dan pas begin je aan de rest."

Op de Groentenmarkt haalt Olivier (49) zijn neus op voor de neuzekes en de bijbehorende ruzie. Olivier is een voormalige dakloze die nog altijd zeer opvallend aanwezig is op 'zijn' Groentenmarkt. "Ik vind dat niet lekker. Veel te veel suiker en het smaakt naar iets van bij de apotheker." Wel, niet toevallig is de cuberdon in 1873 uitgevonden door een apotheker.

Pal naast de Pi ligt een winkel die wel nog zelf zijn producten maakt: de mosterdfabriek van Tierenteyn-Verlent. Ik ga er mij een pot pickles halen. Een echt Gents product dat duizend keer beter smaakt dan die overroepen cuberdons.

Babeluutte


Babelutten of boterbabbeleers zijn traditionele snoepkes uit Zeeland en de Vlaamsche kuste, die gemaakt worden van ruumboter, suiker, glucosesirope, azijn en woater. Nie goe dus veur uw bieters (tande) of uw lijne, maar ze zijn toch zu smoakelijk!
Ge keun ze ten andere gemakkelijk zelve moaken: pakt 100 gramme suiker, 3 eetlepels woater, 1,5 eetlepel azijn en 15 gramme boter. Breng alles tegoaren aan de kook en loat borrelen tot dat de kleur verandert. Giet uit over een beboterd bakblek of bakpapier, loat afkoelen en snijd/knip tons in de goeje vorm.

Katrien(e)spekke

Een echte Gentsche legende es 'Katrien'. Heuren echte noame was Elsa Geysens. Zij hoa heur (piep- maar tons uuk piepklein!) winkelke recht over ‘t SintMichielskirke, in de bocht noar d’ Onderbergen, op nummer 1. Heur 'Katrienspekken' woaren in ‘t Gentse wijd en zijd bekend als smoakvolle remede tege een zîere kele een vallinge. Moar uuk otantieke lekkerbekke kwamen op ‘t getrokken suikergoed af. Iedere kier da bvb. De Fransche zanger Maurice Chevalier noar Gent kwam; gingt hij bij ‘Katrien’ om een zakske spekke. Elza kreeg in 1984 een ‘Handsje’ van de Gentsche Sosseteit.

Oas op ‘t einde van de joaren '80 ‘t doek viel en de loatste 'Katrien' overleed, nam zij het befoamde recept mee in heur graf en tot op de dag van vandoage weet niemand wát dat er precies van ingrediënten inzate. Bij Temmerman (Kraanlei 79) keunde nu nog "Gentse Trientjes" kupe veur €2,20 veur een  zakske, die wrie goe trekken op ‘t originele suikergoed, maar vaneiges nie guulyegans...!!

De smoak? Locht gebrande suiker, die sterk doet denken aan ne goeie zuurstok van op de fuure, maar tons nie zuur!

Verdwenen winkeltje van Katrien

hoek Onderbergen-St.-Michielsplein.
Op het uithangbord:

'EENIGST HUIS TER WEERELD

MEER DAN 100 JAAR BESTAAN

GEKEND VOOR ZIJNE

BEROEMDE KATRIEN SPEKKEN'

Bezoek sopraan / operadirectrice en 1e 'Handje' (1982) Vina Bovy aan 'Katrien',(Elsa Geyssens, 'Handje' 1984)

En tons hemme nog nie over

drinke geklapt...



Gruut : http://www.gruut.be/

Het Waterhuis aan den Bierkant: http://www.waterhuisaandebierkant.be/

Herberg De Dulle Griet: http://www.dullegriet.be/

Trappistenhuis : http://www.trappistenhuis.be/

Alfabetische bierlijste van Belgische biere : http://users.skynet.be/triplebee/bier/biertjes.html

RoomeR: http://www.visitgent.be/nl/roomer


Santé !

Smoakelijk !


vrijdag 01 oktober 2010


Auteur:
Dieter Herregodts





        Margit Sarbogardi en Robert Declerck met hun boek in snoepwinkel Temmerman.

             Bas Bogaerts


overgenomen uit : Gentenaar.be


Geen Gentenaar die niet weet wat een cuberdon is. Het neuzeke is al meer dan een eeuw oud, maar nog altijd zijn de snoepjes in onze stad bijzonder populair. Dankzij Gentenaars Margit Sarbogardi en Robert Declerck weten we nu dat er nog veel meer Gentse snoepjes bestaan. Het koppel schreef er een heerlijk nostalgisch boek over.

‘Nog een snoepje? Lekkers uit grootmoeders tijd’, heet het boek. Heel toepasselijk werd het voorgesteld in het Huis van Alijn en in Huis Temmerman, een van de laatste authentieke snoepwinkels van ons land.


‘Dit winkeltje is echt uniek’, weten Margit en Robert. ‘Hier kan je snoepen kopen die je nergens anders nog terugvindt.’ Zij kunnen het weten. In hun boek sommen ze alfabetisch tientallen snoepjes op uit grootmoeders tijd. Daar zitten heel wat Gentse lekkernijen bij.
‘Gent is dan ook de snoephoofdstad van Vlaanderen’, beweert Margit. ‘Niet alleen zijn veel soorten snoep hier uitgevonden, heel wat lekkernijen hebben in de loop van de geschiedenis ook een Gentse naam gekregen.’


Een daarvan is het snoepje
vuile talluure, een soort van platgedrukte karamel. ‘Dat snoepje heeft zijn naam te danken aan het feit dat het een beetje lijkt op een blote navel’, weet Robert. ‘In vroegere tijd waren het enkel vrouwen van lichte zeden die met een blote navel op straat rondliepen. In het Gents werd zo’n vrouw vuile talluure genoemd. Het werd meteen ook de naam van het snoepje.’


Het favoriete snoepje van Robert is niet toevallig ook een Gentse klassieker: de sneeuwbal. ‘Dat is een bol margarine met een dunne laag chocolade rond en poedersuiker op. Slecht voor de gezondheid, maar ongelooflijk lekker. Gentenaars zijn nu eenmaal grote snoepers.’


Francis Temmerman, uitbater van de snoepwinkel op de Kraanlei heeft er zo zijn verklaring voor. ‘Gent heeft eeuwenlang op de wip gezeten tussen Nederland en het Bourgondische Frankrijk. In Nederland houden ze van drop en anijs, in het zuiden gaan ze voor zoete smaken. Gent heeft van alles wat.’


http://blog.zog.org/2006/11/hutsepot.html



Lekkerkoeke, lekkerkoekéé, zoetekoeke, peperkoeke, pijndepies, een schelleke schijt-eu-duud


Koekoek! Mier wete? surf ne kier noar...  


http://www.koekbackertje.nl/koekkoek/


http://www.cnts.ua.ac.be/papers/2005/db05.pdf



http://eten-en-drinken.infonu.nl/producten/1636-peperkoek-a-k-a-honingkoek.html

 

Dat 't altijd zomer en Zondag woar,

En kirmess' in de weke,

En damme nie wirken en moeste,

En damme niet anders en koeste,

Dat eten en drijnken ons ambacht woar,

We wirktege wij gîen steke !

Culinaire leezijnge van perfesser Gents Freek Neirynck


diel 1   http://www.youtube.com/watch?v=0FfpNrXbHYs&feature=related

diel 2   http://www.youtube.com/watch?v=7XCkRERvUAA&feature=related



De Sneukelsong

Freek Neirynck


Wippers, rekkers,

kuuberdons en tjoepkes

muilentrekkers

en kalieseneit

muiskes, oosties,

lekstokken en poepkes

zeurgen in Gent

veur den aapeteit


Kuuberdoens en zwarte rekkers

zijn lekkers veur de smekkers

in de spekkewenkel vind altijd

iets woarda deu tanden kapoot

op bijt

Kroekamandels mee veel zeit

lieve vrewkes, tuuverbool

diede mee euw toeng keunt

roole

Maakeroens en paindeepies

tzelfs van zoetekoeke zijme wij

nie vies


Oas ge wilt sneukele en eu

verkneukele, moede

bij madammeke

Temmerman zijn




Den derden boek van ons 'Handsje' (1996) patissier-legende jacques Bloch es uit!


http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=dmf20130916_00744129&_section=60044546&utm_source=nieuwsblad&utm_medium=newsletter&utm_campaign=regio-nb


















Sakla uit Gent, en tons nog  hofleveransier!













9 menschen op 10 hêwe van sakla. Den 10e liegt...

Stuur mij e-mail

D' etaloazje van madamke Temmerman - Kraanlei Gent

Snîeuwballe


"Snîeuwballe of truffels van de wirkmens" woaren een typisch snoepke dadde vroeger, veur d' intrede van de snoeprîepen, op den tuug van oast iederen dorpswinkel kost vinden. De snoep wierd ontwikkeld deur August Larmuseau in zijn bedrijf “Supra, Confiserie-Chocolaterie-Biscuiterie”, îenen van het tiental confiseriebedrijfjes dat Gent toen rijk was.


Het seizoensgebonde product - de productie louut van september tot einde moart - bestoat uit luchtig geklopte margrine omhuld mee chocla en bepoejerd mee blomsuiker. De snîeuwbal smelt gelijk snîeuw in euwe mond, 't wit loagske poejersuiker bezurgt de snîeuwbal echter in sommigte streken de noam “rotte patatten” of "vurte petoaters" ...


Een traditioneel streekproduct dat volgens Johnny Larmuseau, kleinzeune van de stichter, neu uuk zijne weg vindt naar de rusthuize.


Te kuup bij Temmerman op de Kraanlei te Gent.     https://www.facebook.com/SneeuwballenLarmuseau

lood*: (gewicht) 1/32 van een pond

succade*: sukade, gesuikerde schil v.d. succadeboom, een soort citrusvrucht

ges*t: gist

genoeg*: voldoende gaar

Pottijnk moake

gelijk in 1775?


Slecht kan da nie zijn...

...kent prijs 2014 toe aan onze Variaties uitgave 'Variatie(s) op je bord!'

Hedd' iets Gents culinair da  intressant es?

Loat het ons wete:

Gentsche sneukelderije



‘t Huizeke mee ‘t plezantste spekkewinkelke van Gent hîet officieel ‘t huis van de Wirken van Barmhartigheid. Over de zuuste toedracht van ‘t reliëf op ‘t huizeke van madam Temmerman geroaken de gidsen der moar nie uit.

Andzuunsoepe

(in 't Gents)

'Pelt d’ andzuuns en snij’ z’ in viere. Loat de boter smelte. Oas ze een beetse bruin es, doet er d’ andzuuns bij. Loat dad’ op een zacht vierke stove. Giet er wa bouillon over en doet er een snee wit bruud of ienigte rèwe petoaters bij. Loat dat allemoal tegoare koke. Oas den andzuun gekookt es, steekt hem deur de passe-viet. Zet hem weer op ‘t vier en doet er peper en zijt bij. Loat alles drij kortiers koke. Proeft of datter zijt genoeg in es. Bakt wa kustses in goeie boter en giet de soepe doar over. Diend op.'

Noar een recept van Cauderlier, oud tafelhouder te Gent. Uit: “Het Spaarzame Keukenboek”, twaalfde uitgave, herzien, verbeterd en vermeerderd met verscheidene nieuwe recepten, 1922. Uitgevers en boekdrukkershuis Ad. Hoste N.V. Galgenbergstraat 21-23 Gent. Verz. E. Levis 

Friete mee Gentsche stoverije


Friete mee stoverije es woarschijnlijk îene van de smoakelijkste combinoases van de Vloamsche keuke. Boterzacht vlîes da lank genoeg gesudderd hee, afgewirkt mee een gêw-geel frietse. Mîer moe da nie zijn...


Friete bakke moem' eu woarschijnlijk nie mîer uitlegge, moar hoe moakte Gentsche stoverije grîed?


Wa hemme nuudig veur 4 persune:


  1. *500 gr. stoofvlîes, virken of rund

  2. *(facultatief: stukske lever, nierkes & soupuerkes. Zelfs oas ge't nie opeet geeve't ne speciale smoak aan de sijsse)

  3. *2 gruut andzjuuns

  4. *33 cl donkeren Trappist of abdijbier

  5. *25 cl kriek

  6. *1 snee wit bruud

  7. *2 eetlepels Tierenteyn mostoard

  8. *takske tijm en lêwelierbloarkes

  9. *boter en blomme

  10. *peter en zijt


Hoe moakte da neu grîed?


  1. 1.Stoof  de gesnipperden andzjuun aan in ne ruime kookpot. Verhit doarneefest  een bakpanne mee boter. Opgelet: wachte tot da 't schuim op de boterwig es!

  2. 2.Kruid ondertussche 't vlîes mee peper en (zîe)zijt. Bak het vlîes in portie (nie alles tegelijk) zuu dat alles schuune bruine kustses hee (afbruinere). Doe da gebakke vlîes iedere kÎer bij de gestoofden andzjuun in de kookpot, tot da al 't vlîes afgebruineerd es.

  3. 3.Streui boven op de loaste portie wa blomme en loat die efkes meestove. Dat helpt veur de sijsse straks te binde. Blus de bakpanne mee 't bier en giet alles over den andzjuun in de stoofpot. Zuu kome de loast aroma's uit de bakpanne los. Voeg oas 't vandoen es, nog wa woater  bij, tot da't vlîes guul onder stoat. Zet 't vier zuu lîege meugelijk. Doe de laurier en den tijm der bij en legt er ne mee moastoard bestreken boterham bovenop. Loat dadd' allemoal een uur of twieë zachtekes sudderen.

  4. 4.Loat de stoofpot wat afkoele veur dadd' hem serveert, 't vlîes es tons veel sappiger.


Ja, en neu moede vaneigest eu friete nog bakken, en kloar es kees!


Mîer leze?  www.lekkervanbijons.be


Een culinair gedichtse veur eu...



                                  Gentsche stoverije


                                            Snij in schijfkes wa andzjuun,

                                            Loat ze bakke lichtses bruin,

                                            In de boter glimmend goud,

                                            Mee wa peper en wa zout,

                                            Voegt er bij de carbonaad,

                                           Tot alles schuun mee kustses braadt,

                                            Neem wa nier en zwezerik,

                                            Sneetses liever nie te dik,

                                            Lêwerblad en theemoeskruid,

                                            Alles thuupe goe gefruit,

                                            Uuk magt er al in de pot,

                                            Kruidnoagel en muskaatnoot,

                                            Oversopt da mee  azijn,

                                            Vlîesnat, zelfs een scheeutse wijn,

                                            Loat da stove, twie, drei uur,

                                            Op zacht regelmoatig vuur,

                                            Tot ne lekkren bruinen brei:

                                            't Es ons Gentsche stoverij!




't Leven es gelijk

ne frikadel:

ge moet hem zelve

speesjal moake!

Variaties vzw kreeg van de Akademie voor Streekgebonden Gastronomie een eremerk voor het boek Variaties op je bord. De Akademie reikt dit eremerk elk jaar uit aan een organisatie, met een werking of publicatie over voeding.

Prof. dr. Jacques Van Keymeulen neemt de prijs namens variaties vzw in ontvangst.

traditionele versie

culinaire versie