Gentsche lesse
Onlangs kregen wij volgend verzoek:
Beste
In het kader van het inspraakproject Thuis in ’t Stadhuis ontvangt de Jeugddienst elke week een klas uit de 3e graad basisonderwijs in het Stadhuis.
De kinderen krijgen de kans om een voorstel te doen aan het Gentse stadsbestuur om Gent kindvriendelijker te maken. Het is de bedoeling om de kinderen binnen een termijn van 6 weken een antwoordbrief op te sturen.
We kregen op 8/12 deze vraag binnen, de vraagstellers zijn leerlingen van het 6e leerjaar.
"We willen een school waar we het Gentse dialect kunnen leren. Mijn oma spreekt echt Gents maar ik versta haar bijna niet. Kan u ons helpen om een antwoord te formuleren? Is het eventueel mogelijk om een soort van workshop “Gents dialect” ergens te boeken?"
Meer informatie over het project Thuis in 't Stadhuis, vind je via deze link.
Alvast bedankt om deze vraag van de kinderen ter harte te nemen.
Vriendelijke groet,
Lien Snoeck
Consulente – Inspraak & Participatie
Jeugddienst – Huis van de Student - Departement Onderwijs, Opvoeding en Jeugd - Stad Gent
Bezoekadres: Kammerstraat 12, 9000 Gent
Postadres: stadhuis, Botermarkt 1, 9000 Gent
internet https://stad.gent/ – https://stad.gent/jeugd
We zijn hier nog bezig en w' hên bijlange nog
nie gedoan...
Ga vooral eens rondneuzen in de rest van de website. Je weet nooit wat je zo nogal kan gebruiken. Je gaat een paar uurtjes braaf zijn...
Op vraag van de jeugddienst werken wij hier een project uit dat door leerkrachten kan gedownload en gebruikt worden in de klas. Hieronder enkele werbladen die mogen gekopiëërd worden.
-
1.Iets over de taalgebieden in België en de dialecten in Oost-Vlaanderen met Gent als taaleiland *
* Lees daarover op http://www.sosseteit.gent/Over_dialect.html
hoofdstuk 1. "Van Platgents tot Burgergents" op
-
2.Ons Gents volkslied: 't Vliegerke
Achtergrondinfo en liedtekst
-
3.Een beetje woordenschat en de invloed van het Frans op het Gentse dialect: de onderdelen van de fiets.
4. Als je de fiets alleen als invuloefening wil... (maar dan in 't Gents!)
5. Onderwerpen die je op de site van de Gentsche Sosseteit kunt raadplegen, lln. kunt laten opzoeken op de computer of de tablet, of kunt kopiëren om te gebruiken in de klas.
- Over de Gentse schrijfwijze van de lange OO
http://www.sosseteit.gent/UU,_OO_of_EU.html
- Over de herkomst van woorden: "Woar hên ze da neu verdeekelijnge weer uitg'hoald?!" Etymologie of woordgeschiedenis
http://www.sosseteit.gent/Etymologie.html
- Over woorden en uitdrukkingen i.v.m. eten en drinken
http://www.sosseteit.gent/Culinair_GENT.html
- Over Gentse liedjes
http://www.sosseteit.gent/Liedses.html
- Over Reinaert de Vos
http://www.sosseteit.gent/Reinoart_de_Vos.html
De CD is ingelezen met de mooie radiostem van wijlen
Jacques Vandersichel, ex nieuwslezer en directeur van
de wereldomroep
CD te bestellen bij De Gentsche Soseteit à 15 €
- Over Gentse diernamen
6. In het Gents leren tellen.
-
7.Gentse liedjes downloaden en zingen: youtube gentse liedjes
8. Laat de lln. de Gentse vertaling van Kuifje, "De biezjoes van Bianca Castafiore" lezen.
Kijk ook eens op http://www.sosseteit.gent/Kuifke_in_t_Gents.html
en http://www.sosseteit.gent/Boekveurstellijnge_Kuifke.html
EEN POAR ÊWE GENTSCHE (OP- EN) AFTELRIJMKES
1.
Îen brak zijn bîen
Twieë knuupt aanîen
Draaie es zuu blaaie
Viere komt alhiere
Vijve luupt al kijve
Zesse goa noar de messe
Zevene gijngt al beeve
Achte stoat te wachte
Neege gijng ze teege
Tiene hee ze geziene
Elve luidt de klokke
Twoalve krijgt de beste brokke
Dertiene loat de begijntses binne
Vîertiene steekt de grendel op de deure.
Mee dank aan Marjella Thienpondt
2.
Ikke en den dike zaten op den trap
Den dikke liet een scheetse
en den dunne vielt er af
Pief, poef, paf en gij zijt af!
3.
Den dikke en den dunne en den olifant
Speeldegen op een fluitse en da was plezant
't Fluitse was kapot en gij zij zot!
4.
Ikke en den dikke en den olifant
Stonden op eeen weegshoal' elk langst îêne kant
Den olifant, wisselde van kant
Ikke en den dikke lagen in het zand.
5.
Onder een kapelleke lagt'r een duuje rat
Mieke mee heur belleke hoat er op getrapt
Oei-oei, zei da ratteke,
Een stukske van mijn gatteke
Pief, poef, paf en gij zijt af!
6.
In een bos stond er nen buum
In dienen duum zat er ne nest
In diene nest lagt er een ei
In dat ei zat er nen brief
Woar dat er opgeschreeve stond
"Wie es eu lief?"
Hedde gij hem gezien?
Hedde gij hem gekust?
Tons zijd er van verblutst *
-
*verblutst: een bluts, een buil (dikke buik) hebben: in verwachting zijn.
7.
Meetse liet een scheetse
Peetse liet er dreië
Meetsen es de vuilste preië!
8.
Boem tommelette, boem tapie
Tapie, tapie rose
Boem tommelette, boem tapie
Tapie tapie gris.
9.
Onder de brugge
lagt er een mugge
Mee heur muile wijdoope
Zeeven eezels
Zeeve kweezels
zijn der ingekroope
Ik hê het gezien
Ik hê het gezeid
Atsjie!
10.
Koekoek, eierdief!
Woar zit mijn lief?
In Engeland.
Wa doet hij doar?
Eiers zuipe
Mee guule kuipe
Stoele vlechte
Bieze knippe
Oh gij luulke luizege stinkoard!
11.
Ik gijng noar de mort
En kocht een koe
Een beetsen hooi
Een beetse strooi
Een beetse pens
Van kiere-liere-lens
12.
Ikke en den dikke
Die gijne goan pikke
Ikke en den dikke
Die kreege nen triep
Ikke en den dikke
Die wildeg’ hem niet
Omdat er ‘t sop uitliep.
13.
In ons huizeke
Snoept er een muizeke
Aan het spek
Oei, oei, diene lekkerbek!
Ik zal ze lîere snoepe
Ik goa de katte roepe
Poes, poes, kijk doar komt ze
Oh, wa bromt ze
En îer da ze’t weet
Hee de kat het muizeke beet
Hoa het muizeke willen hoore
‘t En hoa zijn leeve nie verloore...
14.
‘k Ben ban de nacht noar d’ helle geweest
De duuvels die woare goan sloape
Lucifer zat in den hoek
Mee zijn bescheete broek
En zijn bescheete veste
‘t Stonk gelijk de peste
‘k Hê het gezien, en ‘k hê’t gezeid
Atchie!
15.
Zoagen alle doage
Zeeve stuivers en de kost
Een pintse bier, een pintse wijn
En ons kientse magt er zijn!
16.
Noardse scheert zijn boardse
Scheer het schuune
Veur een kruune*
Scheer het net
Veur een plaket*
Scheer et rond
Veur nen dubbelen hondestront.
